Lysbeth
Tsjummearum

Sjoerdco.nl

 

Ut it deiboek fan kanarje Lysbet

 

Tongersdeitemoarn 3 augustus, 7.30 oere begjint de dei.

 

In nije dei, ris sjen wat dy bringe sil. It sil wol net folle oars wêze as juster en de dei dêrfoar, tink ik, ek wer neat oan fansels. Mar ik sjoch wol, ik wie dochs net fan plan om fuort te gean.

It hinget foar in grut part ôf fan wat myn bazinne, Ytsje hjit se, hjoed docht. Foarearst sit ik my hjir noch wol efkes te ferfelen en jou ik my noch mar wat del. Noch mar ris ferskikke, oars wurde myn skonken ek sa stiif. Net dat dat immen wat útmakket, hear, mar ja, ik haw der sels it measte lêst fan, dus dêrom.

Hee ..., dêr leit in nútsje, dat hie ik noch net sjoen leau ik, mar dêr bin ik ek net wis fan. Och ja, dat sil der wol mei te krijen hawwe dat ik wat iensum en allinne bin, tink ik, dan wurde je miskien wol wat nuver yn ’e holle. Hawar, ik moat der better om tinke en skerp bliuwe.

No komt der dochs wat libben yn ’e saak, sa te sjen, mei in sliepperige kop giet se oan ’e tafel sitten sûnder goeie moarn te sizzen. Jawol, lyk skeef ûnder my, it himd heal iepen, tsjongejonge, it is mar goed dat ik in wyfke bin. Tige gapje, it hier hielendal yn ’e war, nee it sjocht der net út allegearre. Soe se dat no sels net yn ’e smizen hawwe? Ik kear my mar om, dan hoech ik dat net oan te sjen.

Sa..., dat is better, wêr wie ik ek alwer, o ja, skerp bliuwe, ja dêr moat ik om tinke, dan mar efkes in pear rideltsjes fan in ûnbekend ferske sjonge. Lit my dat hjoed ris efterstefoaren besykje, der is dochs nimmen dy’t it opfalle sil en it is goed foar myn holle. En as ik dat dien haw, dan moat ik earst mar efkes in knipperke dwaan, oars duorret de dei salang.

Hoe wie dat wyske no ek alwer? Och ja, dat ha je derfan as je allinne mar deuntsjes sjonge wolle fan ûnbekende ferskes, dan witte je it soms net mear. No ja sis, docht dat mins de radio oan, no dan giet it mar oer, dan sjong ik net. Dat minske wol ek fan alles tagelyk dwaan, krantlêze, teedrinke, radio harkje, smoke en ite en dan wol se har ek noch mei my bemuoie. “Pitepyt”, ropt se ynienen nei my, krekt as soene alle kanarjes Pyt hjitte, it is ek net te filmjen! Ik skel gewoan werom: YtsjePytsy. Wat markearret dat minske no, hjit ik fan Lysbet en ropt se Pitepyt tsjin my, alle kearen mar wer of soe hja ‘seurpyt’ bedoele? Nee ik fyn der neat oan, wat in rotlibben. Ik moat earst mar in sliepke dwaan, dan haw ik dat mar fêst hân.

O.., heareminsken, kin it no noch mâler? Ik skrik my dea. Stjit dat minske har kop oan myn koai, ik gisele hast fan myn stokje. No, dat sliepen wie ek gjin sukses: earst net sliepe kinne om dy ferrekte radio mei fan dy rotmuzyk en as ik dan ien kear sliep, dan wurd ik sa wekker makke! Om gek fan te wurden fansels. Se flokt deroer, it sil wol sear dwaan tink, mar dan moat se mar net sa stom wêze. Ik hingje hjir hjoed net foar it earst, tocht ik. Ik fyn it mar dom, hear, mar je hearre my net kleien, hear.

Dêr giet de doarbel. Wat moat hjir no wer komme om in bakje kofje? Der is hast alle dagen wol sa’n frommesding dat hjir kofjedrinke moat en meastal net de snoadsten, dat wit ik wol. Och hea, dat is buorfrou, no, no binne wy yn ’e prizen. Sa’n domme praterij as der no oan sit te kommen, je hâlde it net foar mooglik. En alle kearen deselde ferhalen en swetserijen. Wat se ek steefêst alle kearen seit: “Hast noch in bytsje molke yn ’e kofje ju, want it is noch in bytsje oan ’e donkere kant”, tink der mar om, it komt grif.

Earst efkes in mûltsje drinken nimme, want fan dat fertellen krije je toarst. It wetter hat ek wol ris skjinner west, ferdikke, mar ik sil net kleie, want dat sit net yn my. Sa, dêr wie ik wer, o ja, dat geseur altyd oer har bern, om mar net te praten fan it geklei oer har man. Wat in suffert moat dat wol net wêze. Ik haw him noch nea sjoen, hear, mar ôfgeand op it praat fan dy kofjespleet is it net folle. En dat kin ek net oars, want dan sikest net sa’n wiif út. No ik fyn it net slim dat se dêrmei troud is, hy is neffens my noch te bêst foar har. Sa’n âld seur soe hielendal gjin man hawwe moatte.

Ik haw gjin mantsje, mar ik soe net sa oer him jammerje, dat wit ik wol. Ik bin trouwens hielendal net in seurder.

No earst mar in poepke dwaan, want dat is ek al wer efkes lyn en ik moat net ferstoppe reitsje troch dy rottige nútsjes. Ik doch it sa fan it stokje ôf en probearje dan te foarsizzen wêr’t it delkomt. Meastal slagget dat net, want ik wit noait hokker kant as it útfljocht.... Sjoch, no kriget buorfrou al in bytsje molke, ik sei it al fan te foaren.

No, ik sjong leau ik noch mar in ferske. Dan kin ik harren wat pleagje, want dêr hawwe se gjin nocht oan as se sitte te praten en ik sjong der trochhinne, o nee hear. Ik doch soks wolris mei opsetsin, mar ik kin it net te mâl dwaan, want dan smyt se in teedoek oer myn koai en dêr haw ik dan wer in hekel oan. Lêstendeis hiene dy beide it oer my, dat wol sizze myn Ytsje en har buorfrou. Ytsje is wol goed hear, dy fynt my wol aardich. Mar dy teemûtse fan in buorfrou hie it deroer dat se leaver hinnen hie, want dy leine teminsten noch aaien, sei se. Ik mei dat minske net lije as is it noch sa. Ik kin der neat oan dwaan, mar it is gewoan myn type net. En se sei dat net eltse kanarje sjongt. Hoe kin sa’n domme trut dat no witte en lykwols hat se thús altyd de telefyzje oan, sei se. Wat tinkt sa’n wiif wol net om my te ferlykjen mei in hin? Wat in minachtsjen foar my, dat mins doocht echt net, dat sis ik, mei al har kwaaltsjes en mar silich dwaan.

Gelokkich giet se no krekt fuort. Dat sil ek tiid wurde, want ik bin akút oan rêst ta. Ik haw gjin aspiryntsjes, mar oars soe ik ien nimme. Wat in mins, mar sa is it alle kearen.

Mar no, ik warskôgje mar efkes, brekt der in hiiiiel saaaai skoftke oan. Moeke de frou giet efkes lizzen sjoch, earst in stikje bôle yn ’e kiel stekke en dan giet it hinne, langút op ’e bank. Oars die ik it fel ek efkes oer de eagen, ik bin der no wol oan ta, moat ik sizze, mar dat kin ik wol ferjitte, want Ytsje snoarket nochal wat; ja sis mar, net te sunich, en dêr mei ik dan nei harkje. It is gewoan bistemishanneling, mar ja, wat kin ik? Ik kin net efkes in rûntsje om gean, dat giet net. Ik moat leau ik earst myn wjukjes mar efkes útstrekke en sjen watfoar ûntúch derûnder sit... en ek al flean ik noait, in pear oefeninkjes op syn tiid kin grif gjin kwea... sa lekker...

’t Is trouwens ek ûnbegryplik dat dat minske lizzen giet. Docht hja alles rjochtoerein en as se sliepe sil, dan giet se lizzen. Nochal fansels dat se snoarket. It rint gewoan ticht. Ik mei net sjonge as sy op ’e bank leit, o nee... Dat wurdt my net yn tank ôfnommen. No ja, dan hâld ik my mar stil, as se dat graach wol, ik bin de beroerste no ek wer net.

Sa om fjouwer oere hinne begjint it wer wat te libjen hjirre. Noch mar efkes sjen oft der op de boaiem ek wat te fretten leit. Ik ha hjoed ek noch net ûnder west. Ja ien kear om te drinken, mar oars net, en ik sykje no om iten. No, der leit net folle mear. Ik hoopje dat ik aanst noch wat te fretten krij, oars moat ik mei honger de nacht yn.

Dan doch ik myn fearkes mar... Efkes sjen, wêr bin ik juster ek alwer opholden. Ik leau by myn rjochter efterpoat... Nee dat kin ommers net, ik ha mar twa skonken, in lofter en in rjochter, mear net. Hoe kom ik der dan by... ûnbegryplik, soe ik oerspand wêze kinne? It soe samar kinne fansels, mei sa’n drok libben. No ja, ik hoech my eigentlik nearne drok om te meitsjen, mar dochs doocht it net. No sit Ytsje alwer te iten, de damp komt der ôf en Lysbet mar ferrekke fan de honger fansels... Mar net nei sjen wat Ytsje allegearre nei binnen skoot, mar efkes omdraaie tocht ik... Ris sjen, dy fearkes dus lizze der noch goed by. It is ek noch net salang lyn fansels dat ik hjir west haw, dus dat kin ek hast net oars. Hawar, hjir en dêr in lytse korreksje en ik sjoch der wer pykfijn út...

Sjoch de telefyzje giet oan fansels, ja dat tocht ik al, sa let is it wer hè, je kinne de klok der sawat op lyksette. Hjoed wer gjin ferrassingen te ferwachtsjen, sjoch ik wol, wat is it libben ientoanich dochs, no’t ik der sa oer neitink. Sa, al mei al is der net folle oan, Lysbet.

Hark, dêr giet de telefoan. Ik skrik der suver fan en krekt fansels no’t ik efkes sjonge soe... It wurdt my gewoan ûnmooglik makke. As it sa trochgiet, dan komt it der hjoed ek net fan, mar ik sil net kleie. “Ja..., mei Ytsje”, seit se, want oars wit dy oare net dat dy mei Ytsje skillet, sjoch. As ik it petear sa hear, dan giet Ytsje in wykeintsje fuort. Wel ja, dat kin der ek noch wol by, lit my hjir mar

allinne efter. En dan mei dy kofjespleet fan hjirneist wer op my passe, tink! As Ytsje hiel inkeld wolris in pear dagen fuort is, dan moat sy my wetter en fretten jaan, mar dat komt der net altyd fan. Sy slacht dan wolris in dei oer, trochdat se my fergetten is. En Ytsje har mar betankje dat se sa goed op my past hat, grrrr... De grize rint my dan oer de grouwe. Mar ik sil net seure, Ytsje moat der ek ris út, no? It binne lange dagen, hear, sa allinne, mar ik bin altyd posityf, want ik kin dan sjonge safolle as ik wol.

Tsjonge jonge, wat stiet dy telefyzje lûd. Ytsje koe wol dôf wurde, tinkt my. Hy mocht om my wol wat sêfter, mar nettsjinsteande dat, wurd ik no dochs wol in bytsje slûch. Soe it hast tiid wêze dat wy de lûken slute kinne? Oan Ytsje te sjen noch net, nee Ytsje is in taaienien, dy hâldt it lang út. Mar ja, se sliept middeis ek en dat wurdt my net gund fansels. Ik lûk altyd oan ’e koartste ein. Wat fretten sa no en dan en wat wetter, heechút ien kear yn ’e wike nije flierbedekking en dan moat it út wêze, dat haw ik wol troch. En ik moat alles mar oer my hinne komme litte...

Ik leau ferdomd dat Ytsje belies jout foar hjoed, teminsten dêr liket it op. No, dan kin ik my einlik deljaan. En dan sjoch ik wol wat moarn ús bringt. It sil wol wer net folle wêze, mar... “Och Pitepyt, hast hjoed noch gjin fretten hân, jonge, ik soe it hast ferjitte, och siel. No, dan jou ik dy noch efkes wat, want op in lege mage wol it net sliepe.” Ytsje giet op bêd en docht it ljocht út..., dus no mei ik myn iten hjir yn ’e neare nacht byinoar sykje, tink. It is dochs by it hufterige om ’t ôf, mar ja soks flikt se my wol faker. It is bytiden om gek fan te wurden, no ja... sa gek as in kanarje, so to speak. No, ik jou my mar del mei in lege mage en dat fretten leit der moarnier noch wol. Ik haw dochs gjin kar en der ek gjin sin mear oan as it sa moat.

Sa dat wie it wer foar hjoed, oant moarn mar wer,

 

Lysbet

 

 

 

Sjoerd F Talsma

 

 

 

Tebek nei Ferteltsjes